ÖTV indirimi 2019 uygulamasında otomotiv sektörünü ilgilendiren geçici vergi oranlarının süresi, 843 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 Haziran 2019 tarihine kadar uzatıldı. Karar 21 Mart 2019 tarihli ve 30721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Böylece 31 Mart 2019 sonunda bitecek düzenlemelerin otomobil, bazı ticari araçlar ve belirli motosikletler açısından üç ay daha sürmesi kesinleşti.
Düzenleme tek bir genel ÖTV oranı getirmiyordu. Kapsam, aracın gümrük tarife sınıflandırmasına, motor hacmine ve bazı binek otomobillerinde ÖTV matrahına göre değişiyordu. Gelir İdaresi Başkanlığının 2019 yılı raporu, 843 sayılı kararın 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli II sayılı listedeki 87.03 pozisyonunda bulunan belirli araçlar için geçici uygulamayı 30 Haziran 2019 tarihine kadar uzattığını kayda geçiriyor.
ÖTV indirimi 2019 Kararının Kapsamı
Gelir İdaresi Başkanlığına göre kapsama hafif ticari araçlar, dokuz koltuklu binek araçlar, bazı hibrit araçlar ve motor silindir hacmi 1.600 cm³’ü geçmeyen, ÖTV matrahı 120.000 TL’yi aşmayan belirli binek otomobilleri giriyordu. Bu nedenle ÖTV indirimi 2019 ifadesi tüm yeni otomobillere uygulanan tek oranlı bir indirim olarak okunmamalı. Vergi avantajının hangi araçta geçerli olduğu, dönemin mevzuatındaki sınıf ve matrah koşullarına bağlıydı.
Anadolu Ajansının 21 Mart 2019 tarihli dönem haberinde Otomotiv Sanayii Derneğinin açıklaması aktarılırken, motor hacmi 1.600 cc altında ve ÖTV matrahı 70.000 TL’nin altında olan otomobillerde yüzde 45 yerine yüzde 30, matrahı 70.000 TL ile 120.000 TL arasında olanlarda ise yüzde 50 yerine yüzde 35 oranının uygulanmaya devam edeceği bildirildi. Bu oranlar tarihsel düzenlemeye aittir ve güncel otomobil vergilendirmesini göstermez.
843 Sayılı Kararın Otomotiv Takvimi
843 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 20 Mart 2019 tarihinde imzalandı ve ertesi gün Resmî Gazete’de yayımlandı. Kararda süre değişikliklerinin 1 Nisan 2019 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörüldü. Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği de aynı gün yayımladığı sirkülerde otomobillerdeki ÖTV indiriminin, ticari araçlardaki indirimli KDV uygulamasının ve belirli motosikletlerdeki sıfır ÖTV uygulamasının 30 Haziran 2019 tarihine kadar uzatıldığını duyurdu.
Bu kronoloji, dönemin haberlerinde geçen 31 Mart bitiş tarihi ile 30 Haziran yeni bitiş tarihinin neden birlikte anıldığını açıklıyor. Önceki geçici sürenin son günü 31 Marttı; 843 sayılı karar ise devam eden uygulamayı 1 Nisan sonrasında kesinti olmadan sürdürdü. Dolayısıyla ÖTV indirimi 2019 haberinin temel konusu yeni bir vergi sistemi kurulması değil, mevcut geçici indirim döneminin uzatılmasıydı.
Binek Otomobil Dışındaki Düzenlemeler
Aynı karar yalnızca binek otomobillerini kapsamıyordu. Gelir İdaresi Başkanlığı raporunda mobilya ve belirli araç teslimlerindeki indirimli KDV süresinin de 30 Haziran 2019 tarihine uzatıldığı belirtiliyor. Bazı beyaz eşya ve elektrikli küçük ev aletlerinde uygulanan sıfır ÖTV ile belirli motosikletlerdeki sıfır ÖTV uygulaması için de aynı tarih esas alındı.
Konut ve işyeri tarafında ise takvim farklıydı. 843 sayılı karar, bazı konut ve işyeri teslimlerinde indirimli KDV ile belirli tapu harcı uygulamalarını 31 Aralık 2019 tarihine kadar uzattı. Bu ayrım önemli; otomotivde 30 Haziran tarihi geçerliyken konut ve tapu işlemlerindeki bazı geçici düzenlemeler yıl sonuna kadar devam edecek şekilde düzenlenmişti.
Otomobil Alıcısı Açısından Dönemin Anlamı
Mart 2019 sonunda otomobil almayı planlayanlar açısından kararın pratik sonucu, kapsama giren araçlarda geçici vergi oranlarının haziran sonuna kadar korunmasıydı. Ancak bir aracın indirimden yararlanıp yararlanmadığını yalnızca satış fiyatına bakarak belirlemek mümkün değildi; motor hacmi, ÖTV matrahı ve mevzuattaki araç sınıfı birlikte dikkate alınıyordu. Bu nedenle dönem fiyat listelerini karşılaştırırken vergi matrahı ile anahtar teslim fiyatı birbirinden ayırmak gerekiyor.
OopsCars içindeki daha sonraki mevzuat değişiklikleriyle karşılaştırma yapmak isteyenler 2022 ÖTV düzenlemesi kaydına bakabilir. Verginin fiyat oluşumundaki temel mantığını takip etmek için ÖTV hesaplama tablosu da ayrı bir referans sunuyor. Bu iki içerik daha sonraki dönemlere aittir; 2019 kararındaki eşik ve oranların yerine kullanılamaz.
OopsCars Değerlendirmesi
ÖTV indirimi 2019 kaydı, otomotivde geçici vergi teşviklerinin araç sınıfı ve matrah koşullarıyla birlikte nasıl uygulandığını gösteren dönemsel bir belgedir. 843 sayılı kararın en belirgin sonucu, 31 Martta sona erecek otomotiv uygulamalarının 30 Haziran 2019 tarihine kadar devam etmesidir. Arşiv açısından değerli olan nokta, tek bir indirim oranından çok dönemin vergi takvimi ile araç kapsamının birlikte görülebilmesidir.