Toyota Yaris Hybrid-R konsepti ve Frankfurt tanıtımı
Toyota Yaris Hybrid-R konsepti, Toyota’nın hibrit teknolojisini yalnızca düşük tüketim amacıyla değil, yüksek performans ve sürüş dinamizmi için de nasıl kullanabileceğini göstermek üzere hazırladığı bir çalışma olarak 2013 Frankfurt Otomobil Fuarı’nda dünya prömiyerini yaptı. Üç kapılı Yaris gövdesini temel alan otomobil, Toyota Motorsport GmbH tarafından geliştirilen yarış motorunu, üç elektrik motorunu ve süper kapasitörlü enerji depolama sistemini aynı mimaride birleştirdi. Seri üretim duyurusu değil, gelecekteki performans hibritleri için teknik fikirleri sergileyen yol ve pist odaklı bir konseptti.
Toyota’nın resmî tanıtımında projenin çıkış noktası, Dünya Dayanıklılık Şampiyonası ve Le Mans’ta yarışan TS030 HYBRID prototipinde edinilen deneyim olarak açıklanır. Bu bağlantı yalnızca pazarlama diliyle sınırlı değildi. Frenleme enerjisinin hızlı biçimde depolanması, kısa süreli yüksek güç desteği, elektrikli arka aks ve tork yönlendirme yaklaşımı doğrudan yarış otomobili mantığını küçük bir hatchback gövdesine taşıyordu.
420 HP hibrit güç aktarma sistemi
Ön aksta doğrudan enjeksiyonlu, dört silindirli ve 1,6 litre hacimli turbo benzinli motor bulunuyordu. FIA Global Race Engine kurallarına göre geliştirilen bu motor 300 HP güç üretiyor ve ön tekerlekleri altı ileri sıralı şanzıman üzerinden hareket ettiriyordu. Arka tekerleklerin her birine ayrı bir 60 HP elektrik motoru bağlanmıştı. Böylece Toyota Yaris Hybrid-R konsepti için açıklanan toplam sistem gücü 420 HP seviyesine ulaşıyordu.
Arka akstaki iki motor, hızlanma sırasında çekiş sağlarken frenleme anında jeneratör görevi de görüyordu. Ön motor ile şanzıman arasına yerleştirilen üçüncü 60 HP elektrik motoru ise esas olarak jeneratör olarak çalışıyordu. Ön lastiklerin aktarabileceğinden fazla tork oluştuğunda bu ünite enerjiyi arka motorlara yönlendirerek çekişi artırıyor, motor gücünü kesmek yerine kullanılabilir enerjiyi diğer aksa aktarıyordu. Toyota bu düzeni akıllı elektrikli dört tekerlekten çekiş olarak tanımladı.
Süper kapasitör ve sürüş modları
Frenleme sırasında geri kazanılan enerji, standart Yaris Hybrid’deki nikel metal hidrit batarya yerine arka koltuğun altında bulunan süper kapasitörde depolanıyordu. Süper kapasitörün yüksek güç yoğunluğu ve hızlı dolup boşalabilmesi, uzun süreli elektrikli sürüşten çok kısa ve güçlü desteklere uygun bir yapı sunuyordu. Road modunda arka motorların toplam desteği 40 HP ile sınırlandırılıyor ve enerji en fazla 10 saniye veriliyordu. Track modunda ise arka motorlar beş saniyeye kadar toplam 120 HP sağlayabiliyordu.
Toyota Yaris Hybrid-R konsepti, arka tekerleklerdeki iki motoru birbirinden bağımsız yöneterek elektrikli tork yönlendirme de uyguluyordu. Sistem virajın hızına ve yarıçapına göre dış arka tekerleğe daha fazla tork gönderebiliyor, iç tekerlekte daha güçlü rejeneratif frenleme yapabiliyor veya iki tekerleği farklı biçimde hızlandırıp yavaşlatabiliyordu. Amaç yalnızca çıkış çekişini artırmak değil, dönüş eğilimini düzenlemek ve önden kaymayı azaltmaktı.
Dış tasarım ve yarış kokpiti
Konseptin beyaz gövdesi, siyah ve mavi ayrıntılarla seri üretim Yaris’ten ayrılıyordu. Geniş ön ızgara, büyük hava girişleri, mavi LED gündüz aydınlatmaları ve şişkin çamurluklar daha saldırgan bir görünüm oluşturdu. Çamurlukların altında 18 inç TRD jantlar ve 225 40 R18 Michelin Pilot Sport Cup lastikler yer aldı. Ön aksta altı pistonlu, arka aksta dört pistonlu kaliperlerin kullanıldığı delikli ve kanallı diskler, otomobilin pist kullanımına yönelik görsel ve teknik karakterini destekledi.
Arka bölümde tavan spoyleri, büyük difüzör ve hava çıkışlarının arasına yerleştirilen egzoz ucu öne çıkıyordu. Kabinde siyah deri yan desteklere ve mavi Alcantara yüzeylere sahip Recaro koltuklar kullanıldı. Alcantara kaplı direksiyondaki kumanda, Road ve Track modlarının seçilmesine olanak veriyordu. Sıralı şanzımanın yüksek konumlu kolu ve GT86’dan alınan spor pedal takımı da iç mekânın yarış otomobili yaklaşımını belirginleştiriyordu.
Toyota Yaris Hybrid-R konsepti fotoğraf galerisi
İlgili Toyota konseptleri
Toyota’nın farklı kullanım amaçlarına yönelik konsept yaklaşımı, Toyota GR Supra Racing konsepti kaydında pist odaklı bir coupe üzerinden görülebilir. Markanın arazi ve macera fikrine yaklaşımı ise Toyota FT-AC konsepti arşivinde daha yüksek gövdeli ve dayanıklılık vurgulu bir tasarımla temsil edilir.
OopsCars Değerlendirmesi
Toyota Yaris Hybrid-R konsepti, küçük sınıf bir hatchback gövdesi içinde yarış motoru, üç elektrik motoru, süper kapasitör ve elektrikli tork yönlendirmeyi bir araya getirmesiyle döneminin en iddialı hibrit çalışmalarından biridir. Projenin değeri yalnızca 420 HP rakamında değil, frenleme enerjisini çekiş ve viraj davranışı için aktif biçimde kullanmasında yatar. Seri üretime dönüşmemiş olsa da Toyota’nın hibrit teknolojisini performans alanında değerlendirme arayışını açık ve teknik olarak güçlü bir biçimde gösterir.