Jaguar C-X75 Bond, Jaguar’ın seri üretime ulaşmayan C-X75 projesinin James Bond filmi Spectre için yeniden ele alınmış özel film otomobillerini ifade ediyor. Bu otomobilleri anlamak için üç ayrı aşamayı birbirinden ayırmak gerekiyor. İlk C-X75, 2010 Paris Otomobil Fuarı’nda gösterilen türbin destekli elektrikli konseptti. Jaguar ve Williams Advanced Engineering daha sonra tamamen çalışan hibrit prototipler geliştirdi. Spectre için hazırlanan araçlar ise bu tasarımın görünümünü korurken çekim ihtiyaçlarına göre farklı teknik düzenlere ayrıldı.
Jaguar C-X75 Bond ve Spectre otomobilleri
Jaguar’ın 15 Eylül 2015 tarihli Frankfurt duyurusu, C-X75’in Spectre filminde Hinx tarafından kullanıldığını ve Roma sokaklarındaki yüksek hızlı kovalamaca sahnesinde yer aldığını doğruluyor. Film otomobilleri Jaguar Land Rover Special Vehicle Operations ile Williams Advanced Engineering iş birliğinde hazırlandı. Jaguar’ın 29 Ekim 2015 tarihli teknik notu bu çalışmanın kapsamını daha açık veriyor. Williams tesisinde yedi yeni C-X75 üretildi. Bunların ikisi özgün prototipin iç mekânını ve hibrit güç aktarma sistemini koruyan gösteri otomobilleriydi. Beş dublör otomobili ise zorlu çekim sekanslarına dayanabilmek için modifiye süperşarjlı Jaguar V8 ve özel uzay kafes şasiyle hazırlandı.
C-X75 konseptinden çalışan hibrit prototipe
Film otomobillerinin geçmişi 2010’daki C-X75 konseptine dayanıyor. Jaguar’ın 16 Aralık 2010 tarihli açıklaması, Paris’te dünya prömiyerini yapan konsepti markanın 75. yılına yönelik bir çalışma olarak tanımlıyor. O otomobil elektrikli tahrik kullanıyor ve bataryalarını arka bölümdeki iki küçük gaz türbiniyle destekleyen menzil artırıcı bir düzen taşıyordu. Bu ilk teknik fikir doğrudan Spectre dublör otomobillerinin mekanik yapısı değildi.
Jaguar’ın 2013’te yayımladığı geliştirme kaydı ise C-X75’in tasarım çalışmasından tamamen çalışan bir prototipe dönüştüğünü gösteriyor. Jaguar ve Williams Advanced Engineering tarafından geliştirilen bu aşamada otomobil dört tekerlekten çekişli, şarj edilebilir paralel hibrit yapı ve karbon kompozit monokok şasi kullanıyordu. 1,6 litrelik turbo ve mekanik kompresör destekli dört silindirli motor elektrik motorlarıyla birlikte çalışıyordu. Jaguar, projenin 2012’de tam seri üretime alınmamasına karar verildiğini de aynı kaynakta belirtiyor. Bu nedenle 2013 hibrit prototipinin teknik verileri ile daha sonra film çekimleri için üretilen V8 dublör otomobillerinin verileri aynı model tanımı altında birleştirilmemeli.
Film otomobillerinin teknik ayrımı
Jaguar C-X75 Bond otomobillerinin en önemli ayrımı, ekranda benzer görünmelerine rağmen aynı mekanik yapıyı paylaşmamalarıdır. Jaguar’ın resmî kaydı iki gösteri otomobilinde hibrit sistemin korunduğunu, beş dublör otomobilinde ise süperşarjlı Jaguar V8 ile özel uzay kafes şasi kullanıldığını açıkça ayırıyor. Top Gear’ın Kasım 2015’te yayımladığı ve Williams ekibinden Wes Partridge’in teknik bilgiler verdiği dönem sürüşü, dublör otomobillerindeki motoru 5,0 litrelik süperşarjlı V8 olarak tanımlıyor. Aynı kaynak, altı ileri Ricardo sıralı yarış şanzımanı ve ralli tipi süspansiyon donanımından da söz ediyor.
Bu yapı film çekimlerinin gereksinimlerine göre seçilmişti. Top Gear’ın dönem kaydına göre dublör otomobillerinin çelik boru şasisi darbe dayanımına öncelik veriyordu; gövde panelleri de çekim sırasında hızlı değiştirilebilecek biçimde hazırlanmıştı. Bu detaylar C-X75’in daha önceki hibrit prototipinin yol otomobili hedeflerinden farklı bir mühendislik amacını gösteriyor. Dolayısıyla V8 motoru, uzay kafes şasiyi veya yarış şanzımanını 2010 konseptinin ya da 2013 hibrit prototipinin standart teknik özellikleri gibi sunmak doğru değil.
Spectre içindeki yeri
Jaguar’ın Frankfurt tanıtımına göre C-X75, Spectre’ın Roma’daki gece kovalamacasında Hinx’in otomobili olarak kullanıldı. David Bautista’nın canlandırdığı karakterin sürdüğü Jaguar, James Bond’un Aston Martin’iyle karşı karşıya geldi. Ekim 2015’te Williams Formula 1 pilotu Felipe Massa da Mexico City’de gerçek dublör otomobillerinden birini kullandı; Jaguar bu etkinliği filmin Amerika kıtasındaki tanıtımıyla birlikte duyurdu. Böylece Jaguar C-X75 Bond yalnızca stüdyo için hazırlanmış statik bir gösteri aracı değil, çekim koşullarına göre geliştirilmiş işlevsel dublör otomobilleri ailesi olarak kayda geçti.
C-X75 için OopsCars bağlantıları
Jaguar’ın farklı dönem konsept çalışmalarını OopsCars içinde karşılaştırmak için Concept Jaguar I PACE kaydı, markanın performans odaklı özel projelerinden biri için de Jaguar F-TYPE Project 7 sayfası arşiv içinde ilgili iki bağlantı sunuyor.
OopsCars Değerlendirmesi
Jaguar C-X75 Bond kaydını değerli yapan nokta, tek bir C-X75 teknik tarifine indirgenememesi. 2010 konsepti yenilikçi menzil artırıcı fikriyle, 2013 prototipi çalışan hibrit sistemiyle, Spectre otomobilleri ise sinema çekimlerine göre yeniden düzenlenen mekanikleriyle aynı tasarım çizgisinin farklı amaçlara uyarlanmış örnekleri. Arşivde bu ayrımı korumak, C-X75’in hem Jaguar mühendislik tarihindeki hem de otomobil sinemasındaki yerini daha doğru okumayı sağlıyor.