ÖTV düzenlemesi 23.11.2022, 6417 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı binek otomobillerde Özel Tüketim Vergisi oranına esas matrah sınırlarını yeniden belirledi. Karar 23 Kasım 2022 tarihini taşısa da 24 Kasım 2022 tarihli ve 32023 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Bu ayrım, kalıcı bağlantıdaki tarihi korurken düzenlemenin hukuki kronolojisini doğru okumak için önem taşıyor.
ÖTV düzenlemesi 23.11.2022 hangi karara dayanıyor
6417 sayılı karar, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli II sayılı listedeki 87.03 G.T.İ.P. numaralı malların “Diğerleri” satırı altında bulunan belirli otomobilleri kapsıyordu. Düzenleme vergi oranlarını baştan sona değiştirmek yerine, mevcut yüzde 45, 50, 60, 70 ve 80 oranlarının uygulanacağı matrah eşiklerini yeniden tanımladı. UBD’nin 24 Kasım 2022 tarihli sirkülerinde karar metni yayımlandığı günkü kapsamıyla aktarılırken, Grant Thornton Türkiye aynı tarihli çalışmasında eski ve yeni matrah aralıklarını karşılaştırmalı olarak verdi.
1600 cm³ ve altındaki otomobiller için yeni matrahlar
Motor silindir hacmi 1600 cm³’ü geçmeyen otomobillerde önceki yapı 120.000 TL, 150.000 TL, 175.000 TL ve 200.000 TL eşikleri üzerinden ilerliyordu. 6417 sayılı kararla bu sınırlar sırasıyla 184.000 TL, 220.000 TL, 250.000 TL ve 280.000 TL olarak yeniden belirlendi. Oran basamakları ise yüzde 45, yüzde 50, yüzde 60, yüzde 70 ve yüzde 80 olarak kaldı. Böylece değişiklik, belirli matrah aralıklarındaki otomobillerin hangi ÖTV oranına girdiğini etkileyen bir eşik güncellemesi niteliğindeydi.
| ÖTV matrah aralığı | Vergi oranı |
|---|---|
| 184.000 TL’yi aşmayanlar | %45 |
| 184.000 TL’yi aşıp 220.000 TL’yi aşmayanlar | %50 |
| 220.000 TL’yi aşıp 250.000 TL’yi aşmayanlar | %60 |
| 250.000 TL’yi aşıp 280.000 TL’yi aşmayanlar | %70 |
| 280.000 TL’nin üzerindekiler | %80 |
Matrah tablosu, ÖTV düzenlemesi 23.11.2022 kapsamında doğrudan bir otomobil satış fiyatı listesi değildir. Tablodaki tutarlar, aracın ÖTV oranının belirlenmesinde kullanılan vergi matrahı sınırlarıdır. Bir otomobilin hangi dilime girdiği, ilgili matrahıyla birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle matrah sınırındaki değişikliği bütün araçlara aynı miktarda yansıyan bir indirim olarak okumak doğru olmaz.
Belirli hibrit otomobillerde kapsam
Karar yalnız 1600 cm³ ve altındaki otomobillerle sınırlı değildi. Motor silindir hacmi 1600 cm³’ü geçen fakat 2000 cm³’ü geçmeyen grupta, elektrik motoru da bulunan ve elektrik motor gücü 50 kW’ı aşarken içten yanmalı motor hacmi 1800 cm³’ü geçmeyen belirli otomobiller için de matrah eşikleri değişti. Bu teknik kapsam tüm hibrit otomobilleri aynı vergi tablosunda toplamadığı için motor hacmi ve elektrik motoru gücü koşullarının birlikte okunması gerekiyor.
| Belirli hibritlerde ÖTV matrah aralığı | Vergi oranı |
|---|---|
| 228.000 TL’yi aşmayanlar | %45 |
| 228.000 TL’yi aşıp 350.000 TL’yi aşmayanlar | %50 |
| 350.000 TL’nin üzerindekiler | %80 |
Grant Thornton’un dönem karşılaştırmasına göre bu grupta önceki eşikler yüzde 45 oranı için 130.000 TL, yüzde 50 oranı için ise 210.000 TL düzeyindeydi. Yeni karar bunları 228.000 TL ve 350.000 TL olarak belirledi. Burada da esas değişken, otomobilin satış etiketi değil vergi matrahının karardaki teknik koşullarla birlikte hangi aralığa düştüğüdür.
Karar tarihini ve yürürlük tarihini ayırmak
Kalıcı bağlantıdaki ÖTV düzenlemesi 23.11.2022 ifadesindeki tarih kararın tarihidir. Resmî Gazete yayımı ve yürürlük tarihi ise 24 Kasım 2022’dir. Aynı yılın başındaki farklı düzenlemeyle karışmaması için kronolojiyi bu şekilde ayırmak gerekir. Ocak 2022’de yürürlüğe giren 5096 sayılı önceki değişiklik, OopsCars’taki 2022 ÖTV matrah düzenlemesi yazısında ayrı olarak ele alınıyor. Kasım kararı, yıl içinde oluşan o önceki eşiklerin üzerine yeni matrah sınırları getirdi.
OopsCars Değerlendirmesi
OopsCars açısından ÖTV düzenlemesi 23.11.2022 için temel okuma noktası, kararın genel bir ÖTV oranı indirimi değil matrah dilimlerinin yeniden tespiti olmasıdır. 1600 cm³ ve altındaki otomobillerde beş oranlı yapı korunurken dört eşik yükseltildi; belirli hibritlerde ise iki matrah sınırı yeniden tanımlandı. Bu yapı, dönem fiyat listeleri incelenirken aracın motor özellikleriyle vergi matrahını aynı anda kontrol etmeyi gerekli kılıyor. Kararın 23 Kasım tarihli olup 24 Kasım’da yürürlüğe girmesi de arşiv ve fiyat listesi kronolojisinde bir günlük farkın neden önemli olabileceğini açıklıyor.